Vinçli Duba Nedir?

VİNÇLİ DUBA

Daha önceki blog yazımızda yüzer düz duba nedir başlığı altında  bilgiler vermeye çalışmıştık. Bu yazımızda Vinçli Dubalar hakkında detaylı bilgiler vermeye çalışacağız.

Adından da anlaşılacağı üzere, vinçli duba veyahut vinçli gemi, üzerinde vinç bulunan dubadır. Denizlerde ağır yük elleçleme, kaldırma ve yerleştirme görevleri için akla gelen ilk ekipman vinçli dubadır. Vinçli duba / vinçli gemideki vinç ve operasyon, gündelik hayatta karada kullanılan vinçlere çok benzerdir. Aradaki en büyük fark birisi karada hizmet verirken diğeri denizin üzerinde hizmet vermektedir. Bu basit fark, elbette ki uygulamada daha büyük farklar yaratmaktadır. Deniz ve hava koşulları ile vinç kapasitese yakın ağırlıktaki yüklerde önceden bazı mühendislik çalışmaları yapmak gerekmektedir. 

.

14. yüz yılda imal edilen ilk vinçli gemi (duba), günümüze kadar geçirdiği 800 yıllık süre içerisinde tek vinçli basit dizaynının yanı sıra, yarı batan gemiler üzerine 2 vincin eşzamanlı çalışması prensibiyle oluşturulan daha büyük vinçler ve “Sheerleg” denilen Ayıbacağı Vinç gibi tasarımlar ile çeşitlenip gelişmiştir.

 Tipik Vinçli Gemiler : Yada vinçli dubalar, 14. yüz yılda yapılan ilk tip ve dizayn olup, yıllar boyunca hizmet vermiş olup halen hizmet veren tiptir. 3000 tona kadar yükleri rahatça kaldırıp taşıyabilirler. En büyük özellikleri ise kendinden pervaneli oldukları için, yükün yanına kendi başına gidip operasyon gerçekleştirebilir. Genellikle alışılmaldık şekil ve boyuttaki proje yüklerini taşırlar. 

Yarı Batar Vinçli Gemiler: Bu tip vinçli dubalar /gemiler, çok büyük parçaları güvenle kaldırabilirler. Genelde 2 adet büyük vincin senkronize bir şekilde çalışması ile operasyon gerçekleştirirler. Yükün ağırlığına göre suya batarak, ağırlık merkezlerini dengelerler. Bu sayede güvenli bir operasyon sağlarlar. Bu dizayndaki ekipmanlarda 15 bin (15000) tona kadar parçaları kaldırabilmektedirler.

Ayı Bacağı Vinçler: “A-frame” yada “Sheerleg” olarakta isimlendirilirler. Diğer dizaynlardan en büyük farkı, sağa veya sola dönemezler, sabitlerdir. Yükü/kargoyu kaldırıp, indirirler. Yükü kaldırmış iken, deniz ve hava koşulları müsaade ederse, bir yerden bir yere sevk olabilirler.

Alternatif, Düz Duba + Paletli Vinç : Ülkemizde ve bir çok ülkede, pratik olarak kullanılan ve uygulanan bir yöntemdir. Ayaklı yada Düz Duba üzerine, paletli bir vinç çıkarılarak oluşturulur. Taşıma ve kaldırma kapasitesi, temelde dubanın teknik kapasitesine bağlıdır. Bir çok deniz inşaatı projesinde uygulanan ekonomik bir çözümdür. Vinç ihtiyacı bittiğinde, vinç dubadan indirilerek, düz duba kullanılmaya devam edilebilir. Firmamıza ait olan Satılık Düz Duba Sema-1 bu iş uygun olup, bir çok projede üzerinde vinç ile hizmet vermiştir.